16.07.2019

Technologia zakładania uprawy rzepaku ozimego

Technologia zakładania uprawy rzepaku ozimego jest zależna od warunków glebowo-klimatycznych i typu gleby na danym obszarze. Większość rolników ma wieloletnie doświadczenie z siewem rzepaku i ma wypróbowane i sprawdzone sposoby jak najlepiej założyć wyrównaną i wysokiej jakości uprawę rzepaku. Staramy się słuchać tych rolników a nasze maszyny rozwijamy i produkujemy z uwzględnieniem ich zaleceń i życzeń.


Zaprezentujemy teraz poszczególne technologie zakładania uprawy rzepaku ozimego, w kolejności według oszczędzania wilgotności gleby:

Ze względu na niepewne opady i znacznie suche lata wyraźnym trendem jest zakładanie uprawy rzepaku ozimego połączone w jedną operację z pasowym spulchnianiem. Zarówno bezpośrednio do ścierniska, jak i do płytkiej podorywki. Do tych technologii przeznaczony jest modułowy siewnik Falcon PRO w konfiguracji z dłutową sekcją strip i redlicami siewnymi do rzędów o rozstawie 25 cm. Maszyna wyposażona jest w dłuta spulchniające, które zapewniają spulchnienie gleby w osiach rzędów do głębokości aż 20 cm. Dłuta o szerokości tylko 20 mm zapewniają spulchnienie bez ryzyka tworzenia się grud i z bardzo niskim oporem. Przede wszystkim na suchych obszarach system ten przynosi wyrównane uprawy i jest podstawą doskonałych plonów. Wilgotność gleby jest maksymalnie wykorzystana na rzecz rzepaku a cały proces zakładania uprawy jest bardzo produktywny. Spulchnianie gleby w trakcie siewu może być połączone z umieszczaniem nawozu bezpośrednio do strefy korzeniowej przyszłych roślin. Standardem w wielu gospodarstwach jest siew do płytkiej podorywki, która często odbywa się natychmiast za kombajnem. Brony talerzowe Softer doskonale podcinają i wmieszają resztki roślinne i tworzą warstwę delikatnej spulchnionej ziemi, która na ciężkich glebach poprawia późniejszy kontakt nasion z glebą po siewie strip.
Technologia bezpośredniego siewu do ścierniska z dłutowym spulchnianiem do głębokości aż  20 cm bezpośrednio w trakcie siewu. Rozstaw rzędów wynosi 25 cm. Technologia zapewnia doskonałe uprawy nawet w bardzo suchych latach.

Przede wszystkim na cięższych glebach korzystne jest uzupełnienie technologii bezpośredniego siewu do ścierniska wysokiej jakości płytką podorywką do głębokości 5 – 8 cm, która zapewni wytworzenie delikatnej ziemi na powierzchni a następnie lepszy kontakt nasion z glebą po zasianiu.

Siew do podorywki
Siew bezpośrednio do ścierniska
 

Porównanie upraw obsianych Falconem Pro Strip z dłutowym spulchnianiem bezpośrednio do ścierniska lub do miękkiej podorywki na ekstremalnie suchym stanowisku w 2018 roku. To samo stanowisko, ten sam termin siewu, ta sama odmiana. Przy siewie do podorywki gleba do głębokości około 10 cm całkowicie sucha, przy bezpośrednim siewie do ścierniska była przez długa utworzona nieznacznie wilgotna gleba na powierzchni. W ten sposób objawiła się różnica wilgotności. Technologie z orką lub głębszym spulchnianiem wykazywały na danym obszarze wyraźnie gorsze wyniki.


Do cięższych gleb z wystarczającą ilością wilgoci korzystne jest użycie głębosza Digger, który wyraźnie poprawia absorpcję wody w zagęszczonych glebach, spulchnia podglebie i zapewnia napowietrzenie gleby. Digger jednym przejazdem uprawia glebę, dzięki talerzom wyrównującym doskonale ją wyrównuje a tylny podwójny wał grotowy natychmiast przygotuje glebę do późniejszego siewu w wymaganej minimalizacyjnej jakości przedsiewnej. Głębosz Digger można uzupełnić zestawem do aplikacji nawozów granulowanych do strefy korzeniowej profilu glebowego, od razu na dwóch różnych głębokościach.

Technologia zakładania uprawy rzepaku z głębokim spulchnianiem do głębokości około 35 – 40 cm i aplikacja nawozów do wielu horyzontów. Idealna do bardzo ciężkich lub mocno zagęszczonych gleb. Głębosz doskonale napowietrzy glebę i zapewni doskonałe wsiąkanie wilgoci.


Dziś już całkowicie standardową technologią zakładania uprawy rzepaku jest płytka podorywka a następnie średnio głębokie spulchnianie do około 25 cm dłutowymi spulchniaczami z intensywnym mieszaniem gleby z resztkami roślinnymi. Na średnich i lekkich glebach podorywkę można z przyczyn czasowych pominąć. Na ciężkich glebach jest jednak bardzo pożądana i poprawia udział delikatnie spulchnionej ziemi istotnej dla wysokiej jakości kontaktu nasion z glebą bo zasianiu. Optymalnym rozwiązaniem jest dwurzędowy spulchniacz DUOLENT lub trzyrzędowy spulchniacz TRIOLENT charakteryzujący się doskonałą jakością pracy z atrakcyjnym oporem. Dla wymagających rolników do dyspozycji jest czterorzędowy spulchniacz TERRIX z bardzo intensywnym spulchnianiem praktycznie na całej powierzchni, które jednak okupione jest nieznacznie wyższym oporem w stosunku do szerokości roboczej. Wszystkie spulchniacze mogą pracować do głębokości aż 35 cm. Bocznych skrzydeł do uprawy na całej powierzchni zalecamy używać do głębokości 20 cm. Do pracy w większych głębokościach korzystniejsze jest pracowanie bez skrzydełek, tylko dłutami, poprzez co wyraźnie obniża się opór maszyny, a jakość uprawy nie spada. Korzystne jest przeprowadzenie siewu w jak najkrótszym odstępie czasu po spulchnianiu.  Klasyczna aplikacja nawozów przed uprawą może być uzupełniona przez celową aplikację nawozów w trakcie siewu do zapasu pod korzeniami.

Najbardziej rozpowszechniona technologia zakładania uprawy rzepaku wykorzystuje głębokie spulchnianie do głębokości około 25 cm dwu-, trzy- lub czterorzędowym spulchniaczem o dużej szerokości roboczej. Do siewu można używać również siewników Falcon Pro Fert umożliwiających aplikację nawozów do zapasu glebowego.


Klasyczną, choć już dziś wycofywaną, jest technologia z orką.  Tu również konieczna jest wysokiej jakości podorywka, aby resztki roślinne zostały dobrze wmieszane w większym horyzoncie. Oprócz szybszego rozkładu substancji organicznych i zredukowania niepożądanych efektów przy dostępie rośliny do wilgotności glebowej dzięki dobrej podorywce poprawia się również jakość rozdrobnienia przy orce. Następnie konieczne jest wysokiej jakości zagęszczenie zaoranej gleby agregatem uprawowo-siewnym Kompaktomat. Przedni i tylny wał maszyny skutecznie ponownie zagęszcza glebę, przywraca kapilarność gleby i tworzy optymalne łoże siewne. Sekcja spulchniająca spulchnia powierzchniową warstwę gleby i tworzy lekką „pierzynkę“ aby zapobiec parowaniu o stworzyć optymalne warunki do wschodzenia roślin. Do siewu to tak przygotowanej gleby optymalny jest np. siewnik Falcon SW o dużej szerokości roboczej. Odstęp czasu pomiędzy orką, przygotowaniem przed siewem i siewem musi być przy tym jak najmniejszy, idealnie do 1-2 godzin.

Klasyczna technologia zakładania uprawy rzepaku z orką. Istotna jest wysokiej jakości podorywka do głębokości 8 – 12 cm z doskonałym wmieszaniem resztek roślinnych. Ze względu na oszczędność wilgoci i zapewnienie dobrego wschodu konieczne jest wykonanie orki, przygotowania przed siewem i siewu w ścisłym czasowym nawiązaniu 1-2 godzin. Dlatego istotne jest używanie sprzętu o dużej szerokości roboczej.


Dysponujemy bogatą wiedzą i doświadczeniem w zakresie technologii uprawy gleby, aplikacji nawozów i siewu. W przypadku jakichkolwiek pytań lub sugestii prosimy o kontakt.

Inż. Václav Mytyska
Inż. Michal Nýč
Farmet a. s.